دانشگاه علوم پزشکی جهرم مجله علوم پزشکی پارس 2717-0284 16 4 2022 12 25 The epidemiologic characteristic of accidents and injuries in Two-wheeled vehicle riders in Jahrom city from 2009-2014 خصوصیات اپیدمیولوژیک سوانح و جراحت‌های راکبان خودرو های دو چرخ شهرستان جهرم از سال 1389 تا 1393 39 47 700400 10.52547/jmj.16.4.39 FA فجریه زاهدی نیا اورژانس بیمارستان پیمانیه، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران 0000-0001-8922-5924 حمیدرضا دولتخواه مرکز تحقیقات مولفه های اجتماعی سلامت، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم ایران 0000-0003-3148-9083 نوید کلانی مرکز تحقیقات اخلاق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران 0000-0003-1900-4215 سلیمه رنجبر کارشناس ارشدمامایی،دانشگاه علوم پزشکی جهرم،جهرم،ایران 0000-0003-3148-9083 فاطمه شاکری کارشناس ارشد مامایی،دانشگاه علوم پزشکی جهرم، جهرم، ایران 0000-0003-3148-9083 Journal Article 2022 12 25 Introduction: Increasing in traffic accidents threaten the trend of community health promotion. Physical, financial<br />and psychological disadvantages of accidents are public health priority that investing is essential. This study evaluated the epidemiologic characteristic of accidents and injuries in Two-wheeled vehicle rider in Jahrom city.<br />Materials and Methods: This descriptive study was done on data of 14,111 were two-wheeled vehicle rider crashes that were entranced from emergency registration from 2009-2014. Data were collected by a questionnaire of emergency care, 115. All statistical analyses were performed using SPSS software version 14. Data was presented by descriptive statistics and logistic regression analysis.<br />Results: Results showed 62.7 % of accidents were urban, 57.9 % of accidents occurred per day and 61.4 % of injured people were under 30 years old. 1.3% of the injured died and the rest were injured. The most common trauma was injury to the limbs (41.2%) and head (28.9%). Most of vehicles involved in crashes were motorcycle-cars. The risk of death in road accidents was 2.84 times higher (OR=2.48; CI95%: 2.08-3.89) than in urban areas. The risk of death in spring was 1.6 times higher than winter (OR=1.63; CI95%: 1.024-2.61). The risk of death in men reported 2.07 times higher than women (OR=2.07; CI95%: 1.23-3.49). The risk of death in the age group of 31-60 years was higher than subjects under 15<br />years (OR=0.36; CI95%: 0.22-0.59).<br />Conclusion: Accidents resulted in the death of two- wheelers were seen in lower aged men, on outside of town and<br />at daytime. The most common trauma was damage to limb and head. Therefore, more studies are needed to ensure that factors affecting limbs and head injuries are minimized. مقدمه: افزایش سوانح رانندگی ارتقای سلامت جامعه را تهدید می‌کند. ضررهای جانی، مالی و روانی حوادث، یک اولویت بهداشت عمومی است که سرمایه‌گذاری در آن ضروری است. در این پژوهش خصوصیات اپیدمیولوژیک سوانح و جراحت‌های راکبان خودروهای دو چرخ شهرستان جهرم بررسی شد.<br /><br />روش کار: این پژوهش توصیفی، تعداد 14111 سانحه مربوط به راکبان خودروهای دوچرخ به صورت سرشماری از آمارهای ثبتی اورژانس جهرم از سال 1393-1389 استخراج شد. ابزار گردآوری داده ها، چک‌لیست گزارش مراقبت اورژانس 115 بود. داده‌ها به‌وسیله آمار توصیفی و آزمون رگرسیون لجستیک با نرم‌افزار spss نسخه 14 تجزیه‌ و تحلیل شدند.<br /><br />یافته ها: نتایج نشان داد که 62.7 درصد از سوانح در درون‌ شهر،  57.9 درصد از سوانح در روز و 61.4 درصد مصدومان زیر 30 سال هستند. 1.3 درصد از سوانح فوتی و بقیه جرحی بودند. شایع‌ترین تروما، ضربه به اندام‌ها (41.2 درصد) و  سر (28.9 درصد) بود. ماشین با موتورسیکلت (50.3 درصد) و واژگونی موتور (32.9 درصد) بیشترین وسیله نقلیه درگیر بودند. شانس خطر فوت راکبان در سوانح برون شهری 2.84 برابر (OR=2.84, CI95%: 2.08-3.89) سوانح درون شهری، درفصل بهار 1.6 برابر (OR=1.6, CI95%:1.024-2.61) فصل زمستان و شانس خطر فوت مردان نسبت به زنان 2.07 برابر (OR=2.07, CI95%:1.23-3.49)  گزارش شد.همچنین بالاتر بودن سن فرد از 60 سال شانس فوت را افزایش می دهد (OR=4.04, CI95%:1.92-8.48).<br /><br />نتیجه‌گیری: سوانح فوتی راکبان خودروهای دو چرخ، در مردان سنین پایین، در مناطق برون شهری و در اوقات روز رخ داده است. شایع ترین تروما ضربه به اندام ها و سر بودند. از این رو، انجام مطالعات بیشتر برای اطمینان از عوامل موثر بر کاهش آسیب های سر و <br />اندام ها نیاز است. https://jmj.jums.ac.ir/article_700400_8cf6ea7df3c765aab153019617f3e0ad.pdf